Cel i kontekst legislacyjny

Podstawowym celem UDER31 jest ograniczenie nadmiernych formalności i kosztów funkcjonowania funduszy inwestycyjnych, szczególnie niepublicznych funduszy inwestycyjnych zamkniętych (FIZ), przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa dla inwestorów profesjonalnych. Reformy te mają także lepiej dostosować polskie regulacje do praktyk rynkowych i unijnych standardów.

Proponowane zmiany wpisują się w szerszy kontekst deregulacji sektora finansowego, w którego ramach rząd analizuje i modyfikuje obowiązki dotyczące zarówno działalności funduszy, jak i podmiotów pośredniczących na rynku kapitałowym.

Kluczowe zmiany przewidziane w projekcie UDER31

1. Zniesienie obowiązku rejestracji certyfikatów inwestycyjnych niepublicznych FIZ w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych (KDPW).

Obecnie niepubliczne FIZ-y są zobowiązane do rejestrowania certyfikatów inwestycyjnych w KDPW, co wiąże się z dodatkowymi kosztami depozytowymi oraz koniecznością korzystania z usług tzw. agenta emisji. Projekt likwiduje ten obowiązek, uznając go za nadmierne obciążenie administracyjne, które nie znajduje uzasadnienia w przypadku inwestorów profesjonalnych.

2. Możliwość prowadzenia ewidencji uczestników funduszu przez TFI lub profesjonalny podmiot.

Zamiast obowiązkowej rejestracji w KDPW, projekt przewiduje możliwość prowadzenia ewidencji uczestników FIZ w wewnętrznym rejestrze, który prowadzone będzie przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych (TFI) zarządzające funduszem lub inny profesjonalny podmiot. Taka ewidencja zapewnia uproszczony proces emisji oraz niższe koszty działania funduszu, przy zachowaniu transparentności alokacji praw uczestników.

3. Warunek wskazania sposobu rejestracji w statucie funduszu.

Ustawa przewiduje, że decyzja o wyborze sposobu rejestracji certyfikatów — czy w KDPW, czy wewnętrznym rejestrze — musi być wyraźnie określona w statucie funduszu. W praktyce oznacza to transparentność wobec inwestorów co do mechanizmu prowadzenia zapisów praw uczestnictwa.

Skutki prawne i rynkowe

Proponowane zmiany są kwalifikowane jako deregulacyjne, czyli takie, które usuwają zbędne bariery administracyjne przy jednoczesnym zachowaniu mechanizmów ochronnych dla inwestorów profesjonalnych. Sprowadza się to do redukcji kosztów operacyjnych funduszy inwestycyjnych, uproszczenia procesu emisji instrumentów finansowych (certyfikatów inwestycyjnych), większej elastyczności organizacyjnej przy prowadzeniu rejestrów uczestników funduszy oraz zachowania równowagi między uproszczeniami a ochroną rynku poprzez określenie wymogów statutowych i transparentności.

Zmiany te są szczególnie istotne z punktu widzenia uczestników rynku finansowego, którzy od dawna postulowali uproszczenia w zakresie obowiązków formalnych, które w stosunku do struktury działalności niepublicznych FIZ oraz profesjonalnych inwestorów były często nieadekwatne do realnych potrzeb i praktyk rynkowych.

Etap legislacyjny i perspektywy

Po przyjęciu projektu przez Radę Ministrów, UDER31 zostanie przekazany do dalszych prac parlamentarnych — najpierw w Sejmie, a następnie w Senacie, zanim trafi do podpisu Prezydenta. Przepisy projektu ustawy wejdą w życie w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.