Zgodnie z nowymi zasadami, w wybranych zakresach świadczeń finansowanie nadwykonań ma następować po zakończeniu okresu rozliczeniowego (roku) i na wniosek świadczeniodawcy, a nie w ramach bieżących rozliczeń.

• Zmiana dotyczy przede wszystkim części świadczeń: ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS),
• leczenia zaćmy,
• rehabilitacji osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności.

Jednocześnie utrzymano odrębne zasady m.in. dla:

• dzieci i młodzieży,
• świadczeń onkologicznych (DiLO),
• części świadczeń pierwszorazowych,
• świadczeń udzielanych w stanach nagłych,
• położnictwa i ginekologii.

Z punktu widzenia świadczeniodawców najważniejsze wydają się trzy kwestie:

• płynność finansowa – wykonanie świadczenia i uzyskanie zapłaty będą jeszcze bardziej oddalone w czasie;
• kwalifikacja świadczeń – wzrośnie znaczenie prawidłowego ustalenia, czy dane świadczenie należy do grup wyłączonych spod nowych zasad;
• spory z NFZ – nie zmienia się utrwalona linia orzecznicza dotycząca świadczeń udzielanych w stanach nagłych, gdzie obowiązek udzielenia pomocy może uzasadniać roszczenie o zapłatę niezależnie od limitów kontraktowych.

Warto zwrócić uwagę, że zmiana została wprowadzona nie ustawą, lecz w drodze zarządzeń Prezesa NFZ wydawanych na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W praktyce może to rodzić pytania o granice dopuszczalnego kształtowania zasad finansowania świadczeń na poziomie aktów wewnętrznych NFZ.

Podstawa prawna:

📌 art. 146 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;

📌 zarządzenie Nr 70/2026/DSOZ Prezesa NFZ z 22 lipca 2026 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna.