Projektowana ustawa przewiduje w szczególności:

1) zmianę brzmienia art. 224 ust. 1 Pzp,

2) uchylenie art. 224 ust. 2 Pzp,

3) zmianę i doprecyzowanie przesłanek odrzucenia oferty określonych w art. 224 ust. 6 Pzp,

4) zmianę zasad rozkładu ciężaru dowodu w postępowaniu odwoławczym i skargowym.

Zmianie ma ulec brzmienie art. 224 ust. 1 Pzp. Obecnie zamawiający jest zobowiązany do wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień, jeżeli zaoferowana cena lub koszt albo ich istotne części składowe wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości co do możliwości prawidłowego wykonania zamówienia.

Projektowane przepisy przewidują odejście od obowiązku badania „istotnych części składowych” ceny lub kosztu jako samodzielnej podstawy wszczęcia procedury wyjaśniającej. W praktyce oznacza to, że ocena zamawiającego ma koncentrować się przede wszystkim na całkowitej cenie lub koszcie oferty oraz na tym, czy wykonawca będzie w stanie prawidłowo zrealizować zamówienie za zaoferowaną kwotę.

Jedną z najważniejszych planowanych zmian jest uchylenie art. 224 ust. 2 Pzp. Obecnie przepis ten nakłada na zamawiającego obowiązek wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień RNC, jeżeli cena jego oferty jest niższa o co najmniej 30 % od średniej arytmetycznej cen ofert uwzględnianych zgodnie z art. 224 ust. 2 Pzp lub wartości zamówienia powiększonej o podatek od towarów i usług (VAT), chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia.

Po wejściu w życie planowanej zmiany z ustawy zniknie automatyczny mechanizm oparty na progach matematycznych. Sam fakt wystąpienia różnicy przekraczającej 30% nie będzie już oznaczał obowiązku wezwania wykonawcy do wyjaśnień.

Projekt przewiduje również doprecyzowanie brzmienia art. 224 ust. 6 dotyczącego odrzucenia oferty z powodu rażąco niskiej ceny lub kosztu. Zgodnie z proponowanym brzmieniem przepis będzie wprost wskazywał, że podstawą odrzucenia oferty może być także dokonana przez zamawiającego ocena wyjaśnień wykonawcy, z której wynika, że zaoferowana cena lub koszt nie pozwalają na wykonanie zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów.

Zmiana ta wzmacnia znaczenie merytorycznej oceny wyjaśnień składanych przez wykonawców. Kluczowe stanie się nie tyle formalne przedstawienie określonych informacji, ile przekonujące wykazanie, że zaoferowana cena pozwala na prawidłową realizację zamówienia.

Projektowane zmiany nie ograniczają się do samej procedury badania RNC przez zamawiającego. Nowelizacja obejmuje również zasady rozkładu ciężaru dowodu w postępowaniu odwoławczym i skargowym.

Zgodnie z projektowanym brzmieniem art. 537 Pzp, w przypadku odwołania dotyczącego zaniechania odrzucenia oferty zawierającej rażąco niską cenę lub koszt ciężar dowodu ma spoczywać na odwołującym oraz uczestniku postępowania, który przystąpił po jego stronie. Analogiczna zasada ma obowiązywać w postępowaniu skargowym.

Wyjątek przewidziano w przypadku, gdy wyjaśnienia wykonawcy lub inne informacje mające wpływ na cenę lub koszt zostały objęte tajemnicą przedsiębiorstwa albo podlegają ochronie na podstawie odrębnych przepisów. W takiej sytuacji ciężar wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu, będzie spoczywał odpowiednio na wykonawcy, który złożył ofertę, jeżeli jest uczestnikiem postępowania odwoławczego, albo na zamawiającym.

Projektowane przepisy wskazują na odejście od mechanicznego stosowania kryteriów opartych na procentowym porównaniu cen na rzecz bardziej indywidualnej oceny konkretnej oferty. Jeżeli projekt zostanie uchwalony w obecnym kształcie, o konieczności wezwania do złożenia wyjaśnień nie będzie już przesądzać samo przekroczenie ustawowego progu 30%. Punktem odniesienia stanie się przede wszystkim ocena, czy zaoferowana cena lub koszt rzeczywiście pozwalają na prawidłowe wykonanie zamówienia.