Poniżej wyjaśniamy, co się zmienia i jakie mogą być tego konsekwencje – zarówno dla przedsiębiorców, jak i konsumentów.

Najważniejsze założenia projektu:

Jeden podstawowy termin – 3 lata

Projekt przewiduje uchylenie obecnej regulacji ogólnej przedawnienia (art. 117–125 k.c.) i zastąpienie jej całkowicie nową regulacją w ramach art. 116.1–116.16 k.c. Podstawowy termin przedawnienia ma wynosić 3 lata i biec od dnia, w którym uprawniony dowiedział się – albo z łatwością mógł się dowiedzieć – o istnieniu roszczenia i o osobie zobowiązanego, jednak nie wcześniej niż od dnia wymagalności roszczenia.

Termin ostateczny – 10 lat

Niezależnie od terminu podstawowego biec będzie termin ostateczny wynoszący 10 lat, liczony co do zasady od dnia wymagalności roszczenia (a jeżeli wymagalność zależy od czynności uprawnionego – od dnia powstania roszczenia). Wyjątkiem są roszczenia o naprawienie szkody, dla których termin ostateczny liczony będzie od dnia zdarzenia wywołującego szkodę – z zastrzeżeniem, że zasada ta nie obejmie roszczeń o naprawienie szkody na osobie. Przedawnienie roszczenia nastąpi z upływem tego z dwóch terminów, który upłynie wcześniej.

Koniec większości terminów szczególnych

Ponieważ ujednolicenie terminu ogólnego pozwala – zdaniem Komisji – uchylić zdecydowaną większość przepisów wprowadzających terminy szczególne, projekt zakłada radykalne ograniczenie ich liczby. Pozostać mają jedynie te terminy, które różnią się istotnie od nowego terminu ogólnego i za tą odrębnością przemawiają wystarczające argumenty, albo które wynikają z wiążącego Polskę prawa międzynarodowego lub europejskiego.

Zrównanie sytuacji przedsiębiorców i konsumentów

Dotychczasowe rozróżnienie terminu ogólnego w zależności od tego, czy roszczenie wiąże się z działalnością gospodarczą, ma zniknąć. W ocenie Komisji zróżnicowanie to bywa trudne do zastosowania – swoboda umów pozwala przecież zawierać kontrakty odbiegające od typowych – a jego utrzymanie prowadziłoby do sytuacji, w których w ramach tego samego zobowiązania jedna strona mogłaby powołać się na przedawnienie, a druga nie.

Węższe podstawy przerwania i zawieszenia biegu terminu

Projekt zawęża również katalog zdarzeń przerywających i zawieszających bieg przedawnienia. Jak wynika z dostępnych w przestrzeni publicznej informacji, przerwanie biegu terminu (powodujące liczenie go od nowa) ma być możliwe zasadniczo tylko w jednej sytuacji – uznania roszczenia przez zobowiązanego. Z kolei wszczęcie mediacji czy postępowania pojednawczego miałoby już nie zawieszać biegu terminu, a jedynie gwarantować uprawnionemu dodatkowy, krótki okres (wskazywane jest tu np. trzy miesiące) na wytoczenie powództwa po niepowodzeniu takiego postępowania.

Dłuższy czas na egzekucję zasądzonego długu

Zmiana ma też drugą stronę korzystną dla wierzycieli: choć podstawowy termin przedawnienia się skróci, to czas na wyegzekwowanie roszczenia potwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądu (lub orzeczeniem sądu polubownego) ma się wydłużyć – z obecnych 6 do 10 lat.

Na jakim etapie są prace

Warto podkreślić, że projekt przyjęty 24 czerwca 2026 r. to na razie wyłącznie dokument o charakterze eksperckim, opublikowany przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego przy Ministrze Sprawiedliwości. Nie jest to jeszcze projekt rządowy ani ustawa skierowana do Sejmu – zanim nowe zasady zaczną obowiązywać, czeka je jeszcze droga legislacyjna, w tym prawdopodobnie dalsze konsultacje. Do czasu wejścia w życie ewentualnych zmian w praktyce obowiązują dotychczasowe przepisy Kodeksu cywilnego.

Co to oznacza w praktyce już dziś

Nawet na tym etapie prac warto z wyprzedzeniem przeanalizować portfel swoich roszczeń i zobowiązań – zarówno z perspektywy wierzyciela, jak i dłużnika. Doświadczenie z nowelizacji 2018 r. pokazuje, że nowe, krótsze terminy mogą w praktyce objąć również roszczenia powstałe przed wejściem zmian w życie, co bywa źródłem realnych ryzyk dla firm i osób prywatnych, które zwlekają z dochodzeniem swoich praw.

Jeśli mają Państwo wątpliwości co do terminów przedawnienia własnych roszczeń lub zobowiązań – zarówno w obecnym stanie prawnym, jak i w kontekście planowanej reformy – zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią. Pomożemy ocenić sytuację prawną i zaplanować odpowiednie kroki, zanim będzie za późno.