aktualności
Członek zarządu świadczący usługi B2B na rzecz własnej spółki – ryzyko podatkowe pozostaje aktualne
|
Odmowa wydania interpretacji zamiast odpowiedzi na pytanie o stawkę ryczałtu
Członkowie zarządów, którzy jednocześnie prowadzą działalność gospodarczą i świadczą usługi na rzecz zarządzanych przez siebie spółek, muszą liczyć się z ryzykiem zakwestionowania przyjętego sposobu rozliczeń podatkowych. Problem dotyczy w szczególności sytuacji, w których przychody z usług wykonywanych w ramach umowy B2B są opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
Przykładem jest postanowienie Dyrektora KIS odmawiające wydania interpretacji indywidualnej w sprawie ustalenia właściwej stawki ryczałtu dla usług świadczonych przez członka zarządu na rzecz własnej spółki. Organ uznał, że przedstawiony model współpracy może wiązać się z uzasadnionym podejrzeniem unikania opodatkowania, o którym mowa w art. 119a Ordynacji podatkowej, czyli klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (GAAR).
Podstawą odmowy była opinia Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o sygn. DKP3.8083.27.2026, która nie została udostępniona publicznie.
Wątpliwości organów dotyczą przede wszystkim możliwości nakładania się czynności wykonywanych na podstawie umowy B2B na obowiązki wynikające z pełnienia funkcji w zarządzie. Jeżeli zakresy te się pokrywają, fiskus może kwestionować zasadność zawierania odrębnej umowy cywilnoprawnej.
Kolejnym argumentem jest ryzyko sztucznego wyodrębnienia części działalności spółki i przeniesienia jej do jednoosobowej działalności gospodarczej wspólnika lub członka zarządu. W ocenie organów taki model może przynosić korzyści podatkowe obu stronom: spółka zalicza wynagrodzenie do kosztów uzyskania przychodów, natomiast usługodawca rozlicza otrzymane należności ryczałtem, potencjalnie korzystniej niż w przypadku wynagrodzenia za pełnienie funkcji w zarządzie lub wypłaty dywidendy.
W konsekwencji organy mogą próbować zakwalifikować wynagrodzenie za usługi jako świadczenie związane z pełnieniem funkcji w zarządzie albo jako przychód z udziału w zyskach osób prawnych.
Wynagrodzenie za rzeczywiste usługi a dywidenda – istotna różnica
Takie podejście budzi zastrzeżenia z punktu widzenia zasad opodatkowania oraz realiów prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka i jej wspólnik są odrębnymi podmiotami, a zapłata za faktycznie wykonane świadczenie nie musi mieć charakteru wypłaty zysku.
Tak na przykład stworzenie oprogramowania czy realizacja usług specjalistycznych mogą stanowić samodzielne świadczenia gospodarcze, niezależne od obowiązków związanych z zarządzaniem spółką. Dywidenda służy natomiast podziałowi zysku między wspólników, a nie wynagradzaniu ich za wykonane prace.
Nie oznacza to, że każda umowa B2B zawarta pomiędzy spółką a członkiem jej zarządu będzie uzasadniona. Kluczowe znaczenie ma rzeczywisty charakter czynności, ich zakres oraz gospodarcze uzasadnienie przyjętego modelu współpracy.
Należy również uwzględnić zasadę ceny rynkowej. Jeżeli wspólnik świadczyłby usługi bez wynagrodzenia, oczekując w zamian przyszłych korzyści z udziału w zysku, mogłoby to rodzić konsekwencje na gruncie przepisów o cenach transferowych.
Istotne jest zatem rozróżnienie czynności zarządczych, związanych z prowadzeniem spraw spółki i jej reprezentacją, od zadań merytorycznych realizowanych na potrzeby działalności operacyjnej lub klientów. Sam fakt zasiadania w zarządzie nie przesądza jeszcze, że każda czynność wykonywana na rzecz spółki stanowi element zarządzania.
Zwolennicy takiego rozróżnienia wskazują również, że rozwiązania pozwalające na określony sposób opodatkowania usług świadczonych pomiędzy podmiotami powiązanymi wynikają z obowiązujących ustaw o PIT i CIT, w tym z regulacji dotyczących cen transferowych. Jeżeli ustawodawca uznaje określone skutki podatkowe za niepożądane, powinien rozważyć zmianę przepisów, zamiast zastępować jednoznaczne regulacje rozszerzającym stosowaniem klauzuli GAAR.
Nowelizacja ustawy o ryczałcie nie rozwiązuje problemu
Nadzieje na jednoznaczne uregulowanie zasad opodatkowania usług świadczonych na rzecz podmiotów powiązanych wiązano z projektem nowelizacji ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Projekt jest procedowany w Sejmie pod numerem druku 3137.
Pierwotna propozycja rządu z jesieni 2025 r. (nr UD 116), przewidywała objęcie stawką ryczałtu w wysokości 17% szerokiej kategorii usług świadczonych przez podatnika na rzecz podmiotu powiązanego. Rozwiązanie to miało obejmować również współpracę pomiędzy spółką a jej wspólnikiem lub członkiem zarządu prowadzącym działalność gospodarczą.
Choć planowana zmiana oznaczałaby wyższe obciążenia dla części podatników, mogła jednocześnie wskazywać, że ustawodawca dopuszcza świadczenie usług w modelu B2B na rzecz podmiotów powiązanych, z zastrzeżeniem ograniczeń wynikających z przepisów prawa podatkowego.
Najnowsza wersja projektu ma jednak węższy zakres. Przewiduje stawkę 17% m.in. dla przychodów z najmu, dzierżawy lub umów o podobnym charakterze dotyczących własności intelektualnej i podobnych produktów, z wyłączeniem prac chronionych prawem autorskim, jeżeli umowa jest zawarta z podmiotem powiązanym. Projekt zakłada ponadto stawkę 15% dla określonych przychodów z najmu, w tym nieruchomości, na rzecz podmiotów powiązanych.
Zrezygnowano natomiast z ogólnego objęcia stawką 17% wszystkich usług świadczonych przez wspólnika na rzecz własnej spółki. Nie utrzymano również koncepcji kwalifikowania wynagrodzenia za określone usługi niematerialne, w szczególności doradcze, zarządzania i kontroli, jako ukrytych zysków w spółkach opodatkowanych estońskim CIT.
W efekcie projekt nie wprowadza kompleksowej regulacji dotyczącej sytuacji, w której członek zarządu świadczy na rzecz spółki rzeczywiste usługi, np. informatyczne, księgowe lub specjalistyczne, w ramach własnej działalności gospodarczej.
Jeżeli w toku dalszych prac legislacyjnych nie pojawią się istotne zmiany, podatnicy nadal będą musieli oceniać ryzyko podatkowe na podstawie obowiązujących przepisów i aktualnej praktyki organów.
Niekorzystna praktyka interpretacyjna i orzecznictwo sądów administracyjnych
Problemem pozostaje również częsta odmowa wydawania interpretacji indywidualnych przez Dyrektora KIS w sprawach dotyczących jednoczesnego pełnienia funkcji członka zarządu i świadczenia usług na rzecz tej samej spółki w ramach B2B. Odmowy mogą następować także wtedy, gdy wnioskodawca wskazuje na gospodarcze uzasadnienie współpracy i argumentuje, że przyjęta struktura nie ma charakteru sztucznego.
Dodatkowym czynnikiem ryzyka jest dotychczasowe orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych, które w przywołanych sprawach podzielały stanowisko organów podatkowych.
Przykładem jest nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 28 maja 2026 r. (sygn. I SA/Kr 218/26). Sprawa dotyczyła członka zarządu, który chciał uzyskać potwierdzenie możliwości stosowania stawki ryczałtu 8,5% do usług świadczonych na rzecz własnej spółki. Sąd zaakceptował ocenę, że przedstawiony układ czynności może nie mieć obiektywnego uzasadnienia ekonomicznego poza osiągnięciem korzyści podatkowej.
Podobne stanowisko zajął WSA w Gdańsku w prawomocnym wyroku z 6 czerwca 2023 r. (sygn. I SA/Gd 283/23). Rozpatrywana sprawa dotyczyła usług handlowych sklasyfikowanych pod symbolem PKWiU 74.90.20.0, dla których podatnik zamierzał stosować ryczałt w wysokości 8,5%. Sąd zaakceptował argumentację organu, zgodnie z którą wynagrodzenie wypłacane w ramach umowy zlecenia może jednocześnie zwiększać koszty podatkowe spółki i umożliwiać wspólnikowi uzyskanie przychodu opodatkowanego korzystniej niż dywidenda.
Przywołane orzeczenia nie oznaczają automatycznie, że każda współpraca B2B pomiędzy spółką a członkiem jej zarządu jest niedopuszczalna. Pokazują jednak, że uzasadnienie gospodarcze takiej współpracy, rozdzielenie zakresów obowiązków oraz sposób ustalania wynagrodzenia mogą mieć istotne znaczenie dla oceny podatkowej.
Jak ograniczyć ryzyko podatkowe?
W obecnym stanie prawnym szczególnego znaczenia nabiera odpowiednie przygotowanie i udokumentowanie modelu współpracy. Przed rozpoczęciem świadczenia usług na rzecz własnej spółki warto w szczególności:
- Rozdzielić obowiązki zarządcze i usługowe – określić, które czynności wynikają z pełnienia funkcji w zarządzie, a które stanowią odrębne świadczenia realizowane w ramach działalności gospodarczej.
- Zadbać o rzeczywisty charakter usług – umowa powinna odpowiadać faktycznie wykonywanym czynnościom, a zakres świadczeń nie powinien ograniczać się do formalnego wydzielenia obowiązków zarządczych.
- Uzasadnić gospodarczo przyjęty model współpracy – należy uwzględnić rzeczywiste potrzeby spółki, charakter świadczonych usług oraz przyczyny zawarcia odrębnej umowy.
- Zweryfikować wynagrodzenie i rozliczenia – istotne jest ustalenie warunków odpowiadających zasadzie ceny rynkowej oraz ocena konsekwencji na gruncie PIT, CIT i przepisów o cenach transferowych.
- Ocenić ryzyko przed wdrożeniem rozwiązania – analiza powinna obejmować nie tylko właściwą stawkę ryczałtu, lecz także ryzyko zastosowania klauzuli GAAR i możliwość zakwestionowania przyjętego sposobu kwalifikacji przychodów.
Wszystkie posty
Od 18 lutego 2027 r. zaczną obowiązywać nowe regulacje dotyczące rejestrów akcjonariuszy. Zmiany obejmą przede wszystkim proste spółki akcyjne, spółki akcyjne …
W czerwcu informowaliśmy o planowanych zmianach w Kodeksie pracy dotyczących m.in. nowej definicji mobbingu, zasad dochodzenia roszczeń przez pracowników i obowiązków …