Większe prawa właścicieli mieszkań

Projekt nowelizacji przewiduje rozszerzenie katalogu sytuacji, w których właściciel będzie mógł wypowiedzieć umowę najmu. Chodzi przede wszystkim o przypadki zaległości czynszowych, bezumownego zajmowania lokalu oraz sytuacje, gdy właściciel chce odzyskać mieszkanie z przyczyn osobistych lub rodzinnych.

Zdaniem projektodawców obecne przepisy powodują, że wielu właścicieli obawia się wynajmowania mieszkań, ponieważ procedury eksmisyjne bywają wieloletnie i kosztowne. Nowe regulacje mają przywrócić większą równowagę pomiędzy ochroną lokatora a prawem własności.

Zmiany w doręczaniu korespondencji

Jednym z elementów projektu jest także modyfikacja zasad dotyczących obowiązku informowania o zmianie adresu. Obowiązek ten miałby obowiązywać nie tylko w czasie trwania umowy najmu, ale również po jej zakończeniu aż do momentu zwrotu mieszkania właścicielowi.

Projekt przewiduje również, że nieodebrana przesyłka wysłana na ostatni wskazany adres będzie mogła zostać uznana za skutecznie doręczoną. W praktyce może to ograniczyć sytuacje, w których lokator unika odbioru korespondencji, aby opóźniać postępowania sądowe lub egzekucyjne.

Łatwiejsza eksmisja osób bez tytułu prawnego

Zmiany mają objąć także przepisy dotyczące egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu. Projekt zakłada uproszczenie procedur wobec osób, którym nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego lub pomieszczenia tymczasowego.

Według autorów projektu obecny system nadmiernie komplikuje odzyskanie mieszkania przez właściciela, nawet wtedy, gdy lokator od dawna nie posiada żadnego tytułu prawnego do zajmowania lokalu.

Kontrowersyjne zmiany w kodeksie karnym

Najwięcej emocji budzą propozycje zmian w kodeksie karnym. Projekt przewiduje, że właściciel nie poniesie odpowiedzialności karnej za zaprzestanie opłacania mediów w lokalu zajmowanym przez osobę bez tytułu prawnego, jeżeli sam nie korzysta ona legalnie z mieszkania i nie pokrywa kosztów jego utrzymania.

Nowelizacja miałaby także ograniczyć możliwość pociągnięcia właściciela do odpowiedzialności za naruszenie miru domowego w sytuacji, gdy lokal zajmuje osoba przebywająca tam bezprawnie. Krytycy projektu ostrzegają jednak, że takie rozwiązania mogą prowadzić do nadużyć i osłabienia ochrony osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej.

Projekt trafił do dalszych prac

Pierwsze czytanie projektu odbyło się pod koniec kwietnia 2026 r. Następnie został on skierowany do dalszych prac w komisji sejmowej. Ostateczny kształt przepisów może się jeszcze zmienić, jednak już teraz projekt wywołuje szeroką dyskusję zarówno wśród właścicieli mieszkań, jak i organizacji broniących praw lokatorów.